บ่อยครั้งเมื่อได้ยินคำว่า “Green Office” หรือ “สำนักงานสีเขียว” ภาพในหัวของใครหลายคนมักจะผูกโยงไปสู่กิจกรรมเพียงแค่การปลูกต้นไม้รอบอาคาร หรือการเปลี่ยนหลอดไฟประหยัดพลังงาน แต่เมื่อพิจารณาให้ดีแล้ว หัวใจของความสำเร็จไม่ได้อยู่ที่อุปกรณ์หรืออาคารสถานที่เท่านั้น แต่อยู่ที่ชุดความคิดที่ใส่ใจสิ่งแวดล้อม หรือ “Green Mindset” ของบุคลากรทุกคนด้วย

ในเชิงระบบการทำงาน Green Office คือการบริหารจัดการสิ่งแวดล้อมภายในสำนักงานโดยใช้กระบวนการ PDCA (Plan-Do-Check-Act) เพื่อลดการใช้ทรัพยากรและลดการก่อของเสีย แต่ในเชิงหลักการแล้ว มันคือเครื่องมือที่มุ่งเน้นไปที่ “การปรับเปลี่ยนพฤติกรรม” และ “การสร้างวัฒนธรรมองค์กร” เพื่อเปลี่ยนจากความเคยชินเดิม ๆ สู่ความตระหนักรู้ในการใช้ทรัพยากรอย่างรู้คุณค่า

จาก Green Mindset สู่ Real Change : ทำไมธรรมศาสตร์ต้องให้ความสำคัญกับการสร้างความเปลี่ยนแปลง

เพราะความยั่งยืนจะเกิดขึ้นได้ เมื่อมีสมดุลระหว่าง ‘คุณภาพชีวิตของบุคลากร (People)’ และ ‘สิ่งแวดล้อมที่ยั่งยืน (Planet)’ สภาพแวดล้อมการทำงานที่ดี ย่อมส่งผลโดยตรงต่อสุขภาพและประสิทธิภาพการทำงานของบุคลากรทุกคน

สอดรับกับวิสัยทัศน์ของ ศาสตราจารย์ ดร.ศุภสวัสดิ์ ชัชวาลย์ อธิการบดีมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ที่ได้เน้นย้ำว่า

“เราจะขับเคลื่อนแต่ Ranking ไม่ได้ แต่ต้องทำให้เกิด Real Change ด้วย”

การดำเนินโครงการ TU Green Office จึงถือเป็นกลไกสำคัญในการวางรากฐานความยั่งยืนระดับคณะและหน่วยงาน เพื่อส่งต่อคุณภาพชีวิตที่ดีสู่ประชาคมธรรมศาสตร์ทุกคน

One Data, Many Uses : ข้อมูลเดียว ประโยชน์รอบด้าน เชื่อมโยง EdPEx

การขับเคลื่อน TU Green Office ได้ถูกออกแบบภายใต้แนวคิด “One Data, Many Uses” เพื่อลดความซ้ำซ้อนในการปฏิบัติงาน โดยข้อมูลการบริหารจัดการสิ่งแวดล้อมที่หน่วยงานจัดทำขึ้น สามารถนำไปใช้ประโยชน์และต่อยอดได้ถึง 3 มิติหลัก ได้แก่

• ด้านการประกันคุณภาพ: ข้อมูลสถิติและการจัดการความเสี่ยงจาก Green Office สามารถนำไปอ้างอิงและสนับสนุนในรายงาน EdPEx ได้โดยตรง โดยเฉพาะใน หมวด P (โครงร่างองค์กร), หมวด 1 (การนำองค์กร), หมวด 4 (การวัด วิเคราะห์ และจัดการความรู้) และหมวด 5 (บุคลากร)
• ด้านงบประมาณ: การเพิ่มประสิทธิภาพการใช้ทรัพยากรจะช่วยลดค่าใช้จ่ายด้านสาธารณูปโภคและวัสดุสิ้นเปลือง ส่งผลให้หน่วยงานสามารถบริหารงบประมาณได้อย่างมีประสิทธิภาพสูงสุด
• ด้านสุขภาวะ: การสร้างสภาพแวดล้อมการทำงานที่สะอาด ปลอดภัย และปราศจากมลพิษ ช่วยส่งเสริมสุขภาพกายและใจที่ดีให้กับบุคลากร ซึ่งเป็นทรัพยากรที่สำคัญที่สุดขององค์กร

แนวคิดนี้จะช่วยลดขั้นตอนการทำงานที่ซ้ำซ้อน และสร้างระบบงานที่มีมาตรฐาน ไม่ว่าจะเกิดการเปลี่ยนผ่านผู้บริหารในอนาคต ระบบที่ดีนี้ก็จะยังคงทำหน้าที่สนับสนุนงานประกันคุณภาพ ช่วยประหยัดงบประมาณ และดูแลสุขภาวะของบุคลากรทุกคนในธรรมศาสตร์ต่อไป

Road to Gold Level : เจาะลึก 6 เกณฑ์มาตรฐาน สู่สำนักงานสีเขียวระดับประเทศ

สำหรับหน่วยงานในธรรมศาสตร์ที่มีเป้าหมายในการยกระดับมาตรฐานสำนักงานสู่ระดับสากล จะต้องผ่านการประเมินตามเกณฑ์สำนักงานสีเขียว (Green Office) ซึ่งกำหนดโดย กรมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม โดยแบ่งการรับรองออกเป็น 3 ระดับ ตามสัดส่วนคะแนน ดังนี้

โดยคะแนนทั้งหมดจะมาจากการบริหารจัดการ 6 หมวดหลัก ดังต่อไปนี้

• หมวดที่ 1 การกำหนดนโยบายและการวางแผน (25%): รากฐานสำคัญที่สุด ต้องมีการกำหนดนโยบายด้านสิ่งแวดล้อมที่ชัดเจน ลงนามโดยผู้บริหาร และมีการแต่งตั้งคณะทำงานเพื่อขับเคลื่อนแผนงานอย่างเป็นระบบ
• หมวดที่ 2 การสื่อสารและสร้างจิตสำนึก (15%): ประเมินจากการสร้างการรับรู้และความตระหนักรู้แก่บุคลากร ผ่านการอบรมและการสื่อสารนโยบายอย่างทั่วถึง
• หมวดที่ 3 การใช้ทรัพยากรและพลังงาน (15%): ประเมินจากมาตรการอนุรักษ์พลังงาน (น้ำ ไฟฟ้า น้ำมัน) และทรัพยากร (กระดาษ) อย่างเป็นรูปธรรม พร้อมเก็บสถิติเพื่อเปรียบเทียบผลงานอย่างต่อเนื่อง
• หมวดที่ 4 การจัดการของเสีย (15%): ประเมินจากการคัดแยกขยะตามประเภทอย่างถูกต้องตามหลักสุขาภิบาล และมีเป้าหมายในการลดปริมาณขยะชัดเจน
• หมวดที่ 5 สภาพแวดล้อมและความปลอดภัย (15%): ประเมินจากการจัดการคุณภาพอากาศ แสงสว่าง พื้นที่สีเขียว ความเป็นระเบียบเรียบร้อย (5ส.) และความพร้อมในการตอบโต้ภาวะฉุกเฉิน
• หมวดที่ 6 การจัดซื้อและจัดจ้าง (15%): ประเมินจากการส่งเสริมการจัดซื้อสินค้าและบริการที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม เพื่อสนับสนุนห่วงโซ่อุปทานที่ยั่งยืน

แม้รายละเอียดเกณฑ์ทั้ง 6 หมวดอาจดูเป็นเรื่องท้าทัย แต่ปัจจัยความสำเร็จที่เป็นหัวใจสำคัญจริง ๆ คือ ‘ความต่อเนื่องของข้อมูล’ และ ‘ความเข้าใจของบุคลากรทุกระดับ’ ตั้งแต่ผู้บริหารจนถึงพนักงานปฏิบัติการ ขอเพียงเริ่มจากการประเมินตนเองตามความเป็นจริง และอาศัยความร่วมมือของคนในองค์กร เป้าหมายการเป็นสำนักงานสีเขียวระดับประเทศก็อยู่ไม่ไกลเกินเอื้อม