เมื่อวันที่ 18 พฤศจิกายน 2568 บริษัท Quacquarelli Symonds (QS) องค์กรชั้นนำระดับโลกด้านการวิเคราะห์ข้อมูลและการจัดอันดับสถาบันอุดมศึกษา ประกาศผลการจัดอันดับ QS World University Rankings: Sustainability 2026 ซึ่งเป็นการประเมินศักยภาพของมหาวิทยาลัยทั่วโลกในการมีส่วนร่วมต่อการแก้ไขปัญหาสังคมและสิ่งแวดล้อมในระดับโลก
ปีนี้ถือเป็นอีกหนึ่งหมุดหมายสำคัญของวงการอุดมศึกษาโลก โดยมีมหาวิทยาลัยเกือบ 2,000 แห่งเข้าร่วมการประเมิน สะท้อนให้เห็นถึงการเปลี่ยนแปลงของเกณฑ์ความเป็นเลิศทางการศึกษาในศตวรรษที่ 21 ที่ไม่ได้พิจารณาเพียงชื่อเสียงทางวิชาการหรือจำนวนผลงานวิจัยที่ได้รับการอ้างอิงอีกต่อไป แต่ยังให้ความสำคัญกับผลกระทบที่มหาวิทยาลัยสร้างให้แก่สังคม การกำกับดูแลที่มีธรรมาภิบาล และการมีส่วนร่วมต่อการพัฒนาที่ยั่งยืนของโลก
ธรรมศาสตร์กับบทพิสูจน์คุณภาพในเวทีโลก
ท่ามกลางการแข่งขันของสถาบันอุดมศึกษาจากทั่วโลก มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ได้รับการจัดอันดับ ที่ 430 ของโลก และ อันดับ 4 ของประเทศไทย ด้วยคะแนนรวม 71.6 คะแนน ความสำคัญของผลการจัดอันดับครั้งนี้เป็นภาพสะท้อนของอัตลักษณ์และพันธกิจของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ที่มุ่งสร้างความเป็นเลิศทางวิชาการควบคู่ไปกับความรับผิดชอบต่อสังคม การส่งเสริมประชาธิปไตย ความเป็นธรรม และการทำงานเพื่อประโยชน์สาธารณะ
เมื่อพิจารณารายละเอียดของคะแนนในแต่ละด้าน เราจะได้เห็นจุดแข็งที่สอดคล้องกับบทบาททางประวัติศาสตร์ของมหาวิทยาลัยอย่างชัดเจน
ธรรมาภิบาล รากฐานสำคัญของความยั่งยืน
หนึ่งในผลลัพธ์ที่โดดเด่นที่สุดของธรรมศาสตร์ในปีนี้คือคะแนนด้าน Governance หรือการกำกับดูแลองค์กร ซึ่งได้รับคะแนนสูงถึง 89.3 คะแนน
ผลการประเมินดังกล่าวสะท้อนถึงการสั่งสมวัฒนธรรมองค์กรที่ยึดมั่นในหลักนิติธรรม ความโปร่งใส ความรับผิดชอบ และการมีส่วนร่วมในการตัดสินใจของผู้มีส่วนได้ส่วนเสียทุกภาคส่วน
ในยุคที่คำว่า “ความยั่งยืน” มักถูกเชื่อมโยงกับประเด็นสิ่งแวดล้อมเป็นหลัก ธรรมศาสตร์ได้แสดงให้เห็นว่าการมีระบบบริหารจัดการที่เข้มแข็งและมีธรรมาภิบาล คือรากฐานสำคัญที่ทำให้การพัฒนาในทุกมิติสามารถเกิดขึ้นได้อย่างมั่นคงและยั่งยืน
ผลกระทบทางสังคม จากตลาดวิชาสู่ศูนย์กลางการสร้างองค์ความรู้เพื่อสังคม
ในมิติ Social Impact ธรรมศาสตร์ยังคงบทบาทของการเป็นมหาวิทยาลัยที่เชื่อมโยงองค์ความรู้กับสังคม โดยมีผลการดำเนินงานโดดเด่นในสองตัวชี้วัดที่สำคัญ ได้แก่
Knowledge Exchange (87.7 คะแนน)
คะแนนในด้านการแลกเปลี่ยนองค์ความรู้สะท้อนความสำเร็จของมหาวิทยาลัยในการนำองค์ความรู้จากห้องเรียนและงานวิจัยออกไปสร้างประโยชน์ให้แก่ภาคสังคม ภาคอุตสาหกรรม และเครือข่ายความร่วมมือทั้งในและต่างประเทศ เพราะธรรมศาสตร์ทำหน้าที่ทั้งผลิตองค์ความรู้ และเป็นสะพานเชื่อมระหว่างวิชาการกับการพัฒนาสังคมอย่างเป็นรูปธรรมไปพร้อมกัน
Equality (84.3 คะแนน)
ผลการประเมินด้านความเท่าเทียมนี้ตอกย้ำจิตวิญญาณของการเป็น “มหาวิทยาลัยเพื่อประชาชน” ที่มุ่งลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา เปิดโอกาสให้ผู้คนจากหลากหลายภูมิหลังสามารถเข้าถึงการเรียนรู้ และส่งเสริมสภาพแวดล้อมที่เคารพในความหลากหลายและความแตกต่าง
การศึกษาเพื่อความยั่งยืน สร้างคนรุ่นใหม่ที่มีหัวใจสีเขียว
ในมิติ Environmental Impact ธรรมศาสตร์ยังคงเดินหน้าขับเคลื่อนนโยบาย Green University อย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะในตัวชี้วัด Environmental Education ซึ่งได้รับคะแนน 66.2 คะแนน
ผลลัพธ์ดังกล่าวสะท้อนความพยายามของมหาวิทยาลัยในการบูรณาการแนวคิดด้านความยั่งยืนและสิ่งแวดล้อมเข้าไปในกระบวนการเรียนการสอน เพื่อสร้างความรู้ ความเข้าใจ และจิตสำนึกด้านสิ่งแวดล้อมให้กับนักศึกษา เพราะเป้าหมายของธรรมศาสตร์คือการมุ่งสร้าง “คนที่มีวิธีคิดเพื่อความยั่งยืน” ซึ่งจะเป็นกำลังสำคัญในการขับเคลื่อนสังคมในอนาคต
การสร้างผลกระทบที่จับต้องได้
QS Sustainability Rankings ให้ความสำคัญกับหลักฐานเชิงประจักษ์ที่แสดงให้เห็นว่ามหาวิทยาลัยสามารถสร้างผลกระทบเชิงบวกต่อสังคมได้จริงมากน้อยเพียงใด สำหรับมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์นั้น ผลการจัดอันดับปี 2026 จึงเป็นทั้งเครื่องยืนยันถึงจุดแข็งขององค์กร และเป็นเข็มทิศสำคัญสำหรับการพัฒนาในอนาคต
ผลลัพธ์ดังกล่าวสะท้อนว่าธรรมาภิบาลยังคงเป็นรากฐานของความเชื่อมั่นจากสังคม ความเป็นธรรมทางสังคมยังคงเป็นหัวใจสำคัญของการขับเคลื่อนมหาวิทยาลัย และการศึกษาของธรรมศาสตร์ยังคงมุ่งสร้างประโยชน์สาธารณะทั้งในระดับประเทศและระดับโลก
ขณะที่มหาวิทยาลัยกำลังก้าวสู่การเป็น “มหาวิทยาลัยแห่งความยั่งยืน” อย่างเต็มรูปแบบ ธรรมศาสตร์ยังคงยึดมั่นในพันธกิจการสร้างองค์ความรู้เพื่อสังคม พัฒนาผู้นำรุ่นใหม่ที่มีความรับผิดชอบ และสร้างผลกระทบเชิงบวกที่ขยายออกไปไกลกว่ารั้วมหาวิทยาลัย
