โครงการ TU Care & Ageing Society ธรรมศาสตร์กับการสร้างหลักประกันชีวิตให้สังคมสูงวัยของไทย
ประเทศไทยกำลังเผชิญกับการเปลี่ยนแปลงทางประชากรครั้งสำคัญ โดยได้ก้าวเข้าสู่ “สังคมสูงวัยอย่างสมบูรณ์” ที่มีสัดส่วนประชากร 60 ปีขึ้นไปสูงถึง 20-30% และคาดว่าจะเพิ่มขึ้นเป็น 35.8% ภายในปี 2593 การเปลี่ยนแปลงนี้ก่อให้เกิดความท้าทายเชิงโครงสร้างที่สำคัญ ทั้งในมิติเศรษฐกิจ สังคม และสุขภาพ รวมถึงอัตราส่วนภาระพึ่งพิงของผู้สูงอายุที่เพิ่มขึ้น การขาดแคลนแรงงาน ความต้องการบริการสุขภาพและสวัสดิการที่สูงขึ้น ตลอดจนปัญหาทางสังคม เช่น ความโดดเดี่ยว การถูกทอดทิ้ง และความเหลื่อมล้ำทางดิจิทัล
เพื่อตอบสนองต่อวาระแห่งชาติที่สำคัญนี้ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ได้ริเริ่มโครงการ “TU Care & Ageing Society” ซึ่งเป็นโครงการเชิงยุทธศาสตร์ที่มุ่งวางตำแหน่งมหาวิทยาลัยให้เป็นแกนหลักในการแก้ไขปัญหาอันซับซ้อนของสังคมสูงวัย โครงการนี้ได้รับการออกแบบมาเพื่อบูรณาการทรัพยากรอันหลากหลายของมหาวิทยาลัยจากทุกคณะและสาขาวิชา ภายใต้ค่านิยม “ONE TU” เพื่อส่งมอบบริการวิชาการ บริการสังคม และการสื่อสารสาธารณะแบบครบวงจร
แนวทางที่ครอบคลุมและหลากหลายมิติ
โครงการ “TU Care & Ageing Society” ใช้แนวทางที่ครอบคลุมและหลากหลายมิติในการรับมือกับความท้าทายของสังคมสูงวัย ได้แก่
- การดำเนินงานในระดับชุมชนผ่านโครงการริเริ่มอย่าง “Smart and Strong” ที่ได้ร่วมมือกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) 39 แห่งทั่วประเทศ และได้ขยายผลไปยังภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก นอกจากนี้ ยังมีการพัฒนาศูนย์ดูแลผู้สูงอายุต้นแบบอย่าง BYT Smart Health City ซึ่งเป็นโมเดลที่ตั้งใจจะนำเสนอต่อรัฐบาลระดับชาติเพื่อขยายผล
- โครงการนี้ให้ความสำคัญกับการดูแลสุขภาพผ่านบริการเฉพาะทาง เช่น การป้องกันการพลัดตกหกล้ม โรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) ภาวะสมองเสื่อม และการดูแลแบบประคับประคอง โดยเฉพาะผ่าน ศูนย์ธรรมศาสตร์ ธรรมรักษ์ ซึ่งเป็นศูนย์ดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้ายแห่งแรกที่จัดตั้งขึ้นโดยโรงเรียนแพทย์ในประเทศไทย
- “โรงเรียนผู้สูงอายุ” เป็นองค์ประกอบหลักที่ฝึกอบรมผู้เชี่ยวชาญและสมาชิกในชุมชน รวมถึงการพัฒนา “นักจัดการสังคมสูงวัย” และการสนับสนุนการทำงานผู้ดูแลครอบครัว
- มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ได้พัฒนาเทคโนโลยีฟื้นฟูสมรรถภาพขั้นสูงสำหรับผู้สูงอายุออกสู่เชิงพาณิชย์ เช่น รถเข็นปรับยืน, เครื่อง I-Walk, เครื่อง Space Walker และ Arm Booster
- หัวใจสำคัญของยุทธศาสตร์ธรรมศาสตร์คือความมุ่งมั่นในการวิจัยแบบสหสาขาวิชา โดยใช้ประโยชน์จากศูนย์วิจัยกว่า 100 แห่ง เพื่อแปลงความรู้ทางวิชาการไปสร้างประโยชน์ในโลก และใช้เป็นข้อมูลในการกำหนดข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย โดยเฉพาะอย่างยิ่งบทบาทของ ศูนย์ความเป็นเลิศด้านธุรกิจและการพัฒนาการดูแลสังคมสูงวัย (ABCD Centre) ในการกำหนดแนวทางสำหรับภาครัฐและภาคเอกชน
โครงการ “TU Care & Ageing Society” ของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์เป็นแบบอย่างที่ชัดเจนของสถาบันการศึกษาที่ก้าวข้ามบทบาทดั้งเดิมของการศึกษาและการวิจัยพื้นฐาน เพื่อเปิดรับภารกิจเชิงรุกในการแก้ไขปัญหาทางสังคมที่สำคัญ ด้วยแนวทางที่ครอบคลุม การบูรณาการทรัพยากร ความมุ่งมั่นในการวิจัยที่สร้างผลกระทบ และความร่วมมือเชิงยุทธศาสตร์ ธรรมศาสตร์กำลังวางรากฐานที่แข็งแกร่งสำหรับสังคมสูงวัยที่ยั่งยืนและมีคุณภาพในประเทศไทย และเป็นแรงขับเคลื่อนสำคัญในการสร้างสังคมที่เอื้อต่อทุกช่วงวัยอย่างแท้จริง
