ผู้เชี่ยวชาญธรรมศาสตร์เปิดคู่มือฟื้นฟูหลังน้ำท่วมภาคใต้ ชี้ช่องทางรับสิทธิเยียวยา แนะวิธีสำรวจโครงสร้างบ้าน และการดูแลจิตใจ
HIGHLIGHTS
- ธรรมศาสตร์ระดมผู้เชี่ยวชาญสหวิชาชีพเพื่อการฟื้นฟูหลังน้ำท่วม: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ระดมผู้เชี่ยวชาญทั้งด้านกฎหมาย วิศวกรรมศาสตร์ สาธารณสุข และจิตวิทยา เพื่อเสนอแนวทางฟื้นฟูชุมชนที่ได้รับผลกระทบจากอุทกภัยในภาคใต้ ให้สามารถกลับมาตั้งหลักได้อย่างปลอดภัยและเป็นธรรม
- การคุ้มครองสิทธิทางกฎหมายและการเงิน: ผู้เชี่ยวชาญได้เน้นย้ำถึงสิทธิของผู้เช่าบ้านในการรับเงินเยียวยา ทางออกในการจัดการหนี้สิน และความคุ้มครองจากประกันภัยรถยนต์ เพื่อช่วยให้ผู้ประสบภัยได้รับความเป็นธรรมและลดภาระทางการเงิน
- แนวทางความปลอดภัยด้านที่อยู่อาศัยและภัยสาธารณสุข: มีการแจ้งเตือนความเสี่ยงของโครงสร้างบ้านบนชั้นดินทรายที่ควรให้ผู้เชี่ยวชาญเข้าตรวจสอบ รวมถึงเสนอแนะการจัดการขยะอันตรายเพื่อป้องกันโรคระบาดหลังน้ำลด
- การดูแลสุขภาพจิตเป็นรากฐานของชุมชน: แนะนำการใช้เครื่องมือปฐมพยาบาลทางใจ ช่องทางขอรับคำปรึกษา และการเปิดรับข่าวสารอย่างพอดี พร้อมเสนอแนะให้ภาครัฐจัดทำแผนฟื้นฟูระยะยาวเพื่อไม่ให้มีใครถูกทอดทิ้ง
จากเหตุอุทกภัยครั้งใหญ่ในจังหวัดสงขลาและพื้นที่ภาคใต้ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์เล็งเห็นถึงผลกระทบที่ขยายวงกว้าง จึงได้จัดการเสวนา “รวมพลัง มธ. สร้างภูมิใต้ : ฟื้นฟูตนเองและชุมชนหลังน้ำท่วม” โดยระดมผู้เชี่ยวชาญจาก 4 สาขา มาร่วมกันให้คำแนะนำที่นำไปปฏิบัติได้จริง เพื่อช่วยให้ประชาชนฟื้นฟูชีวิตและทรัพย์สินได้อย่างปลอดภัยและได้รับความเป็นธรรม
1. มิติด้านกฎหมาย: สิทธิรับเงินเยียวยาและการจัดการหนี้สิน
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.พิมพ์กมล กองโภค จากคณะนิติศาสตร์ ได้อธิบายถึงหลักเกณฑ์การรับเงินเยียวยา 9,000 บาทจากรัฐบาล โดยเฉพาะสิทธิของผู้เช่า ซึ่งถือเป็นผู้อยู่อาศัยที่ได้รับผลกระทบจริง จึงมีสิทธิยื่นขอรับเงินเยียวยาได้ โดยต้องเตรียมหลักฐานประกอบ เช่น สัญญาเช่า หรือหนังสือรับรองจากผู้นำชุมชน เพื่อป้องกันปัญหาการถูกเอาเปรียบจากเจ้าของบ้าน ในด้านการจัดการหนี้สิน ผู้ประสบภัยสามารถติดต่อธนาคารเพื่อขอพักชำระหนี้หรือลดดอกเบี้ยได้ ส่วนกรณีที่ส่งมอบสินค้าล่าช้าจากเหตุน้ำท่วม สามารถอ้าง “เหตุสุดวิสัย” เพื่อไม่ให้ตกเป็นลูกหนี้ผิดนัดได้ สำหรับผู้ที่มีประกันภัยรถยนต์ ชั้น 1 หากน้ำท่วมมิดคันจนประเมินความเสียหายได้เกิน 70% จะถือเป็นความเสียหายสิ้นเชิง (Total Loss) ส่งผลให้สัญญาเช่าซื้อระงับลง และผู้เช่าซื้อไม่ต้องผ่อนค่างวดที่เหลือ (เว้นแต่จะมีเงื่อนไขเรื่องค่าส่วนต่างระบุไว้ในสัญญา)
2. มิติด้านวิศวกรรม: ความปลอดภัยของโครงสร้างอาคารบนพื้นที่ดินทราย
รองศาสตราจารย์ ดร.สุรภาพ แก้วสวัสดิ์วงศ์ จากคณะวิศวกรรมศาสตร์ ให้ข้อควรระวังว่า พื้นที่หาดใหญ่และสงขลาส่วนใหญ่มีสภาพเป็น “ดินทราย” ซึ่งเสี่ยงต่อการถูกน้ำกัดเซาะได้ง่ายเมื่อน้ำลด ประชาชนจึงควรตรวจสอบสภาพบ้าน โดยสังเกตพื้นใต้ตัวบ้านว่ามีโพรงหรือทรุดตัวหรือไม่ รวมทั้งใช้หลักการสังเกตรอยร้าว หากพบว่ารอยร้าวกว้างขนาดที่สามารถสอดนิ้วโป้งเข้าไปได้ ห้ามเข้าไปอยู่อาศัยโดยเด็ดขาด และต้องรีบติดต่อวิศวกรเพื่อเข้าตรวจสอบทันที นอกจากนี้ ยังต้องเฝ้าระวังความเสี่ยงระยะยาว จากปัญหาสนิมในโครงสร้างคอนกรีต ซึ่งอาจทำให้ตัวอาคารไม่มั่นคง ทั้งนี้ มีข้อเสนอแนะถึงภาครัฐให้พิจารณาทำช่องเปิด หรือท่อลอดบริเวณถนนที่ขวางทางน้ำ เพื่อช่วยให้น้ำระบายลงสู่ทะเลสาบสงขลาได้เร็วขึ้นในอนาคต
3. มิติด้านสาธารณสุข: สุขอนามัยและอันตรายจากขยะตกค้าง
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ รณภูมิ สามัคคีคารมย์ จากคณะสาธารณสุขศาสตร์ ชี้ให้เห็นว่า สิ่งที่น่ากังวลกว่าร่างผู้เสียชีวิตคือ “ขยะลอยน้ำ” และขยะที่ตกค้างในพื้นที่ ซึ่งอาจกลายเป็นแหล่งเพาะพันธุ์เชื้อโรค สำหรับการทำความสะอาดบ้าน ประชาชนต้องสวมถุงมือและรองเท้าบูททุกครั้งและระมัดระวังอย่างยิ่งไม่ให้บาดแผลเปิดสัมผัสกับน้ำสกปรกโดยตรง ในส่วนของการจัดการขยะ ภาครัฐและหน่วยงานท้องถิ่นต้องเร่งจัดเก็บขยะติดเชื้อและขยะชุมชนอย่างถูกสุขลักษณะ เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดโรคระบาดซ้ำรอยหลังน้ำลด
4. มิติด้านสุขภาพจิต: การปฐมพยาบาลทางใจ
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ บุรชัย อัศวทวีบุญ จากคณะศิลปศาสตร์ แนะนำให้ผู้ประสบภัยหมั่นสำรวจสภาพจิตใจของตนเองและคนในครอบครัวอย่างสม่ำเสมอ โดยสามารถประเมินความเครียดผ่านเครื่องมือคัดกรอง DMIND ในแอปพลิเคชัน “หมอพร้อม” ซึ่งระบบจะเชื่อมต่อไปยังสายด่วนสุขภาพจิต 1323 หากพบความเสี่ยง นอกจากนี้ ควรจำกัดการรับรู้ข่าวสารที่หดหู่ใจให้น้อยลงเพื่อรักษาสุขภาพจิต พร้อมกันนี้ยังเสนอแนะให้มีการสร้างระบบช่วยเหลือระยะยาว โดยภาครัฐต้องมีแผนฟื้นฟูเยียวยาอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้ผู้ประสบภัยกลับมาตั้งตัวได้จริง และไม่รู้สึกว่าถูกทอดทิ้งเมื่อข่าวเริ่มเงียบหายไป
มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ขอยืนหยัดเคียงข้างพี่น้องชาวใต้ พร้อมนำองค์ความรู้มาช่วยเหลือและฟื้นฟูชุมชน เพื่อร่วมกันสร้างสรรค์สังคมที่เข้มแข็งและก้าวผ่านวิกฤตนี้ไปได้อย่างยั่งยืน
รับชมเวทีเสวนา “รวมพลัง มธ. สร้างภูมิใต้: ฟื้นฟูตนเองและชุมชนหลังน้ำท่วม” ฉบับเต็มได้ที่: https://www.facebook.com/share/v/17N9Xp8ddC/
